Kontrapunkt

Donošenje odluka konsenzusom ne predstavlja novost za savremene radikalne društvene pokrete na Zapadu. Tzv. antiglobalistički pokret je, između ostalog, primenom ovog modela odlučivanja napravio suštinski raskid sa modusom operandi klasičnih levičarskih organizacija. Ali i alterglobalistički pokret je ovaj model preuzeo od prethodnih generacija aktivista i aktivistkinja koje su nastavile tradiciju feminističkih i antinuklearnih pokreta iz 1970-ih u SAD.

Sam konsensualni model odlučivanja ima znatno dužu istoriju od novih društvenih pokreta koji su, zapravo, bili inspirisani kvekerskim modelom konsenzusa. Smatra se da najstariji zabeleženi primer ovog tipa donošenja odluka datira iz 1142; koristili su ga Irokezi na Velikom veću irokeške konfederacije. Međutim, antropološki nalazi sugerišu da se slična praksa može uočiti u drevnom Vavilonu, u vreme masovnog buđenja Avramovog plemena. http://en.wikipedia.org/wiki/Consensus_decision-making

Dakle, iako ne predstavlja ništa novo u istorijskim okvirima, današnje praktikovanje ovakvog modela odlučivanja - pre svega na njujorškoj okupaciji - za mnoge ljude predstavlja pravi kulturni šok i to pozitivnog karaktera. U srcu hegemonog racionalističko-individualističkog cinizma, pod prozorima sedišta globalne finansijske kleptokratije, rastuća grupa ljudi organizuje svakodnevne aktivnosti svoje zajednice u protestnom kampu koristeći konsensualni model odlučivanja. Putem njega se nastoji uz puno uvažavanje svih učesnika postići saglasnost svih ili ogromne većine učesnika/ca, koji se, pak, ne moraju nužno slagati u svemu. To, drugim rečima, znači da konsenzus ne treba brkati sa jednoglasnim izglasavanjem određenih odluka, niti sa iskazivanjem grupne solidarnosti. Baš kao i sam pokret, proces konsensualnog odlučivanja podrazumeva mnoštvo autonomnih subjekata koji su na zajedničkom zadatku ostvarivanja kolektivne dobrobiti.

Taj proces zna da bude naporan, dugotrajan i čak iscrpljujući. Ali uprkos tome ono što se najčešće može čuti od aktivista i aktivistkinja je zadovoljstvo ostvarenim rezultatima: pre svega učešćem u samom procesu koji kao takav ima dalekosežne društvene i političke posledice, ali i donešenim odlukama koje imaju uporište u gotovo apsolutnom legitimitetu.

Proces izgradnje horizontalnog pokreta lišenog vođa koji je pokrenula okupatorska zajednica na Trgu slobode, nadomak Volstrita, vrlo brzo se prelio preko fizičkih granica Zukoti parka (u kom se nalazi protestni kamp) i poput šumskog požara širi se po SAD i svetu. Ko zna, možda je novi ciklus borbi na Beogradskom univerzitetu prilika da se po prvi put u nas ozbiljnije eksperimentiše sa konsensualnim modelom odlučivanja.

_{Video by Meerkat Media Collective. Tokom poslednjih 6 godina ovaj kolektiv prilikom procesa izrade filmova odluke donosi putem konsenzusa.

- http://meerkatmedia.org}